PODNOŠENJE PRIJAVE ZA ZAŠTITU I UNAPREĐIVANJE ŽIVOTNE SREDINE ZA 2021. GODINU

Naknada se za tekuću 2021. godinu utvrđuje rešenjem nadležnog organa na osnovu prijave

– Obrasca 1 koju su obveznici dužni da podnesu najkasnije do kraja jula 2021. godine.

– Obrasca 2 koju obveznik vlasnik teretnih vozila, odnosno lice koje obavlja transport nafte i naftnih derivata,  poluproizvoda hemijskih i drugih opasnih materija iz industrije ili za industriju  sa statusom ugrožene životne sredine na području od značaja za Republiku Srbiju, podnosi mesečno, za isporuke u toku meseca.

Obveznici naknade, do utvrđivanja obaveze za 2021. godinu, imaju obavezu da naknadu plaćaju akontaciono u jednakim mesečnim akontacijama, u roku od 15 dana po isteku meseca, u visini mesečne obaveze za prethodnu godinu.

1)  OBVEZNIK NAKNADE

Obveznik naknade za zaštitu i unapređivanje životne sredine je:

a) pravno lice i preduzetnik koje obavlja određene aktivnosti koje utiču na životnu sredinu, odnosno fizičko lice koje utiče na životnu sredinu;

b) vlasnik teretnih vozila,  koja obavljaju transport nafte i naftnih derivata, odnosno sirovina, proizvoda i poluproizvoda hemijskih i drugih opasnih materija iz industrije ili za industriju na teritoriji  sa statusom ugrožene životne sredine na području od značaja za Republiku Srbiju – naknadu utvrđuje obveznik (samostalno na osnovu propisanih iznosa).

Uredbom su, između ostalog, razvrstane delatnosti prema stepenu negativnog uticaja na životnu sredinu. Prema Uredbi, kriterijumi za određivanje negativnog uticaja na životnu sredinu pravnih lica i preduzetnika utvrđuju se u okviru pretežne delatnosti koju obavlja obveznik naknade.

Dakle, ukoliko pravno lice, odnosno preduzetnik kao pretežnu delatnost obavlja delatnost koja nije navedena u prilogu Uredbe nije obveznik naknade.

U Prilogu Uredbe nisu obuhvaćene sledeće grane, odnosno oblasti:

– Gajenje jednogodišnjih i dvogodišnjih biljaka (žita, povrća i dr.),

– Gajenje višegodišnjih biljaka (voća i dr.),

– Gajenje sadnog materijala,

– Mešovita poljoprivredna proizvodnja,

-Uslužne delatnosti u poljoprivredi i delatnosti posle žetve,

– Lov, traperstvo i odgovarajuće uslužne delatnosti,

– Sakupljanje šumskih plodova,

– Uslužne delatnosti u vezi sa šumarstvom,

– Štampanje i umnožavanje audio i video-zapisa,

S tim u vezi, obveznici naknade, prema našem mišljenju i pretežnom postupanju nadležnih organa su:

1. udruženja i druge nedobitne organizacije (tzv. druga pravna lica) imajući u vidu da upisom u registar postaju pravno lice, da nisu izuzeta od obaveze plaćanja naknade, da su Uredbom navedeni kao delatnost od malog uticaja na životnu sredinu, kao i da prema propisima iz oblasti računovodstva, prihodi od donacija, subvencija, kao i članarina imaju karakter poslovnog prihoda, pa obavezu plaćanja naknade mogu imati i ona udruženja koja ostvaruju samo prihode od članarina;
2. privredno društvo u postupku stečaja ili likvidacije s obzirom da i dalje obavlja aktivnost (npr. vrši prodaju imovine), kao i da je dužno da sačinjava i dostavlja redovne finansijske izveštaje;
3. preduzetnik paušalac (npr. frizer, advokat, taksista i dr.) imajući u vidu da Zakonom nije propisan izuzetak za takav način oporezivanja, kao i da ostvaruje prihode obavljanjem registrovane delatnosti, a shodno Uredbi pripada kategoriji mikro obveznika;
4. ogranak stranog privrednog društva jer na teritoriji Republike Srbije obavlja registrovanu delatnost u ime i za račun stranog privrednog društva i ima isti uticaj na životnu sredinu kao i pravna lica i preduzetnici koji obavljaju istu delatnost, bez obzira što nije posebno naveden kao obveznik plaćanja u Zakonu. Naime, ogranak stranog privrednog društva je izdvojeni organizacioni deo stranog privrednog društva koje obavlja delatnost preko ogranka na teritoriji Republike Srbije;
5. preduzetnik koji je privremeno odjavio delatnost, u skladu sa zakonom za period u kome je obavljao delatnost;
6. pravno lice, odnosno preduzetnik koji u toku perioda za koji se utvrđuje naknada prestane da obavlja delatnost, za period obavljanja delatnosti;
7. novoosnovani obveznik, za period obavljanja delatnosti.

2) PRAVNA LICA I PREDUZETNICI KOJI NISU OBVEZNICI NAKNADE

 Slučajevi  u kojima pravna lica, odnosno preduzetnici nisu obveznici naknade:

1. pravno lice, odnosno preduzetnik koji kao pretežnu delatnost obavlja neku od delatnosti koje nisu propisane Uredbom kao delatnosti od uticaja na životnu sredinu;
2. registrovano poljoprivredno gazdinstvo (ima status preduzetnika prema zakonu kojim se uređuje dohodak građana) s obzirom da se u registar poljoprivrednih gazdinstava koji vodi Uprava za agrarna plaćanja ne registruje delatnost, odnosno pretežna delatnost (mogu se upisati pravna lica, preduzetnici, zemljoradničke zadruge, druga pravna lica kao što su škole, manastiri, crkve i druge organizacije, odnosno poljoprivrednici koji obavljaju poljoprivrednu proizvodnju i koja su već registrovana za obavljanje delatnosti pa su samim tim već obveznici naknade), a upisuju se podaci od značaja za dobijanje odgovarajućih subvencija (podaci o vrstama poljoprivrednih kultura i površinama pod poljoprivrednim kulturama; vrsti i brojnom stanju stočnog fonda po grlima, odnosno košnicama za pčele);
3. fizičko lice koje je obveznik PDV (ima status preduzetnika prema zakonu kojim se uređuje dohodak građana radi oporezivanja ostvarenih prihoda) pošto sa aspekta Zakona ima status fizičkog lica jer nema registrovano obavljanje delatnosti, a ne obavlja ni delatnost slobodne profesije pa u smislu zakona kojim se uređuju privredna društva nema status preduzetnika;
4. Neaktivna pravna lica, imajući u vidu da ne obavljaju delatnost za koju su se registrovali, i samim tim ne vrše uticaj obavljanjem delatnosti na životnu sredinu, ali ukazujemo da bi trebalo da dostave izjavu o neaktivnosti, nadležnom organu;
5. Preduzetnik koji je registrovao prekid obavljanja delatnosti (privremeno odjavio delatnost), u skladu sa zakonom, za vreme trajanja privremene odjave, pri čemu napominjemo da u slučaju nastavka obavljanja delatnosti ima obavezu podnošenja prijave u roku od 15 dana od dana registrovanja novog početka obavljanja delatnosti;
6. Korisnici budžetskih sredstava, stambene zgrade, organizacije obaveznog socijalnog osiguranja kao i crkve i verske zajednice osim u delu obavljanja privredne ili druge delatnosti nisu obveznici predmetne naknade u smislu Uredbe, imajući u vidu da se ne registruju kod Agencije za privredne registre, izuzev crkve i verske zajednice u delu obavljanja privredne ili druge delatnosti, kao i da se na navedena lica ne primenjuju odredbe Zakona o računovodstvu.
7. predstavništvo stranog pravnog lica nije obveznik naknade jer strano pravno lice ne obavlja delatnost preko ogranka.

Obveznici naknade u skladu sa Zakonom su dužni:

– da najkasnije do 31.07. tekuće godine dostave prijavu na Obrascu 1;

– da akontaciono plate naknadu do 15. u mesecu za prethodni mesec, u visini mesečne obaveze za prethodnu godinu;

– da manje plaćen iznos akontacionih obaveza izmiri u roku od 15 dana od dostavljanja rešenja kojim se utvrđuje obaveza naknade za tekuću godinu;

– dostave izmenu podataka od značaja za utvrđivanje naknade u roku od 15 dana od dana nastanka promene.

Podnošenje prijave na Obrascu 1

Pravilnikom su propisani obrasci (Obrazac 1 i Obrazac 2) za podnošenje prijave u kojoj se iskazuju podaci od značaja za utvrđivanje naknade. Prijava na Obrascu 1 može se podneti se u elektronskom obliku, preko portala LPA ili u papirnom obliku.

Napominjemo da se u Obrazac 1 unose isti podaci za sve opštine

U nastavku teksta dajemo tabelarni prikaz propisanih iznosa naknada.  Iznosi su propisani za kalendarsku godinu i izraženi u dinarima (a ne u hiljadama dinara).